ĐỘ BÓNG LÀ GÌ?
Độ bóng là độ phản quang của bề mặt khi tiếp xúc với ánh sáng. Độ bóng được đo lường bằng cách dùng tia sáng chiếu vào bề mặt dưới một góc nghiêng so với góc thẳng 90o. Nếu như bề mặt khi tiếp xúc với ánh sáng có độ phản quang 90o thì tỉ lệ phản quang đạt được là 100%. Số phần trăm càng thấp thì độ bóng càng ít.
Nó ảnh hưởng đến các đối tượng bằng sự tương tác của ánh sáng tới với bề mặt và người quan sát và phụ thuộc vào các biến số như góc chiếu sáng, bề mặt, đặc tính vật lý và các điều kiện quan sát.
PHÂN LOẠI PHẠM VI ĐỘ BÓNG
– Mờ (Flat): 1% – 9%
– Bóng mờ (Eggshell, satin): 10% – 25%
– Bóng nhẹ (Low sheen): 26% – 40%
– Bán bóng (Semi-gloss): 41% – 69%
– Bóng (Gloss): 70% – 89%
– Bóng cao (High gloss): > 90%
VAI TRÒ CỦA ĐỘ BÓNG TRONG SƠN
Độ bóng của sơn có ảnh hưởng đáng kể đến cả vẻ ngoài và độ bền. Tăng độ bóng giúp cải thiện độ bền của sơn – bao gồm khả năng chống chà rửa, chống vết bẩn và chống ẩm. Tuy nhiên, độ bóng cao hơn có xu hướng làm nổi bật các khuyết điểm và sự không hoàn hảo trên bề mặt.
Độ bóng cũng ảnh hưởng đến cảm nhận màu sắc. Cùng một màu nhưng với độ bóng khác nhau sẽ hiện ra khác nhau. Màu sắc trên lớp sơn có độ bóng cao hơn sẽ trông sáng và đậm hơn so với cùng màu đó trên lớp sơn có độ bóng thấp hơn.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ BÓNG
- Tỷ lệ chất tạo màng (Binder) và chất độn (pigment)
- Chất tạo màng: Nhựa (như Acrylic, Epoxy, PU) giúp tăng độ bóng nhờ tạo ra bề mặt nhẵn mịn, liên tục.
- Chất độn và bột màu: Các chất độn có kích thước hạt lớn thường làm tăng độ nhám vi mô, khiến ánh sáng bị tán xạ về nhiều hướng, từ đó làm giảm độ bóng và tạo hiệu ứng sơn mờ.
Việc chọn độ bóng cao cho bề mặt hoàn thiện dựa trên nhiều yếu tố. Vì là độ phản quang nên chúng ta cần lưu ý đến độ nhẵn của bề mặt. Nếu như bề mặt không nhẵn mịn, dùng độ bóng cao sẽ làm lộ rõ những khiếm khuyết.
- Các yếu tố liên quan đến thi công
- Phương pháp sơn: Phun sơn thường tạo bề mặt mịn và bóng đều hơn so với dùng cọ hoặc rơ-le (lăn).
- Độ dày màng sơn: Sơn quá mỏng có thể để lại các đường vân. Lớp sơn đủ độ dày cần thiết giúp màng sơn tự phẳng (self-leveling), cải thiện độ bóng.
- Độ ẩm và nhiệt độ: Môi trường thi công quá nóng hoặc độ ẩm cao làm sơn khô quá nhanh, ngăn cản quá trình tự phẳng, gây ra hiện tượng sần sùi làm giảm độ bóng.
- Bề mặt vật liệu nền (Substrate)
- Độ nhẵn của bề mặt: Nếu bề mặt tường hoặc gỗ ban đầu bị nhám, lỗ chỗ, lớp sơn phủ lên cũng sẽ gồ ghề và mất đi độ bóng. Việc xử lý xả nhám, bả matit kỹ lưỡng trước khi sơn là bắt buộc để có bề mặt sơn bóng đẹp.
- Độ thẩm hút: Nếu bề mặt hút sơn không đều sẽ làm cho lớp sơn hoàn thiện bị chênh lệch độ bóng giữa các vùng.
- Quá trình sấy và đóng rắn (đối với sơn công nghiệp/sơn gỗ)
- Nhiệt độ sấy: Nhiệt độ sấy quá cao hoặc không đều có thể làm dung môi bay hơi quá đột ngột, gây ra bọt khí hoặc hiện tượng màng sơn bị mờ (nhăn, rỗ bề mặt).
